OVER ONS

Wij koesteren, beschermen en ontwikkelen ruim 70.000 hectare aan natuurgebieden, bossen en parken in Vlaanderen. We willen dat zoveel mogelijk mensen daarvan kunnen genieten.

Van Europese topnatuur op onbetreden plekken tot bescheiden natuurpareltjes vlak bij je voordeur: de meer dan 300 natuurgebieden van Natuur en Bos zijn er voor iedereen!

www.natuurenbos.be

www.beheercommissienatuurlinkerscheldeoever.be

COMPETENTIES

• Je hebt een sterke achtergrond in ecohydrologie en bent graag met data bezig.
• Je hebt analytisch en synthetiserend vermogen om met data om te gaan beleidsrelevante output te genereren.
• Je bent in staat om zelfstandig onderzoek op te zetten en uit te voeren.
• Je hebt uitstekende communicatieve vaardigheden en kunt effectief netwerken met diverse stakeholders.
• Je bent gemotiveerd om bij te dragen aan onderzoek rond natuurherstel en het behoud van biodiversiteit in Vlaanderen.

Wat ga je doen?

• Een lokaal probleem analyseren en onderzoeken wat de mogelijke oplossingen zijn aan de hand van bestaande studies en terreinbezoeken.
• Actief zoeken naar nieuwe onderzoeksideeën en realisatiemogelijkheden.
• Een doorlichting uitvoeren van een bestaand inrichtingsplan om de effecten van het gebied inzichtelijk in kaart te brengen en verbeteringen en bijsturen voor te stellen.

ONDERZOEKSVRAAG

Aanleiding

De Haasop ontstond tijdens de aanleg van het havengebied op de Linkerscheldeoever. Het toenmalige poldergebied werd in de jaren ’70 opgespoten tot een zandvlakte van 500 m breed en 4 km lang. In de daaropvolgende jaren gaf de natuur het gebied terug vorm, waardoor een patroon van waardevolle rietvelden, bosjes en schrale graslanden ontstond. De bodemopbouw is antropogeen en kenmerkend voor opgespoten terreinen bestaande uit (ondergrondse) persdijken en heterogene opvulling met slib en kalkrijkzandige specie.

In het kader van de opmaak van een natuurbeheerplan voor het natuurgebied Haasop werd een inrichtingsplan uitgewerkt met de bedoeling om het gebied te optimaliseren in functie van een aantal natuurdoelen. Doelsoorten waarvoor deze inrichting wordt vooropgesteld zijn Bruine kiekendief, blauwborst, porseleinhoen, groenknolorchis, rugstreeppad en meervleermuis.

Het beheer van dit gebied is erop gericht om een voldoende groot en kwalitatief leefgebied te voorzien voor de habitat-typische broedvogelsoorten.

In de Haasop komen enkele habitatvlekken voor die vergelijkbaar zijn met het habitattype ‘Vochtige duinvalleien (EU-code: 2190)’ met kensoorten als groenknolorchis, zomerbitterling en moeraswespenorchis. Het beheer moet gericht zijn op het robuuster maken van de belangrijkste populatie van groenknolorchis in Vlaanderen.

De hydrologie van de standplaatsen van de groenknolorchis moet worden geoptimaliseerd. In droge jaren zakt het water sneller weg dan optimaal is, in zeer natte jaren blijft het water te lang hoog. Mogelijk te overwegen maatregelen zijn:

• Mogelijke lekken van de historische spuitdijken dichten door middel van een grondscherm, vergelijkbaar met de werken die MLSO in de winter van 2021-2022 heeft uitgevoerd.
• Het aanvullen van het grondwater door het laten insijpelen van extern hemelwater buiten de desbetreffende beheerindeling.
• Het creëren van de mogelijkheid om een te veel aan water af te voeren in zeer natte jaren.
• Het instandhouden van pionierssituaties op artificiële bodem vergelijkbaar met vochtige duinvalleien.
• Het tegengaan van natuurlijke successie richting wilgen- en berkenstruweel.

Het inrichtingsplan voorziet in een set van maatregelen bestaande uit oeverafschuiningen langs bestaande grachten, maaiveldverlagingen in functie van bijkomend habitat voor groenknolorchis en rugstreeppad. Plaatsen van regelbare stuwen zodat de grond- en oppervlaktewaterpeilen beter controleerbaar zijn. Ophogingen in functie van verbetering van het leefgebied voor rugstreeppad, maar ook ter buffering van het gebied voor de omgeving.

Online-infobronnen ivm Haasop:

https://natuurenbos.be/natuurgebieden/haasop

https://beheercommissienatuurlinkerscheldeoever.be/deelgebieden/haasop

https://www.ecopedia.be/planten/groenknolorchis

https://www.ecopedia.be/dieren/rugstreeppad

Documentatie (dit wordt via SharePoint bezorgd aan onderzoekers)

• Natuurbeheerplan in opmaak Haasop, in pdf en in dwg (voor opladen in autocad edm)
• Toegang tot dataloggers en archieven data
• IMDC-studie
• Soortenbeschermingsplan Groenknolorchis en Rugstreeppad
• Rapporten INBO
• …

Probleemstelling

a/ Door de maaiveldverlagingen die worden vooropgesteld in het inrichtingsplan met de bedoeling om bijkomend habitat te creëren voor groenknolorchis ontstaat meer open water en wordt gevreesd dat het gebied door een sterkere evapotranspiratie meer zou verdrogen, waardoor de kwaliteit van de huidige groeiplaatsen van groenknolorchis achteruit zou kunnen gaan. We zouden daarom een ecohydrologische doorrekening willen laten maken om het verschil tussen huidige en geplande toestand beter te kunnen inschatten en desnoods bij te sturen.

b/ In het geval dat de vooropgestelde maaiveldverlagingen tot een betekenisvolle verslechtering van de huidige groeiplaatsen zouden leiden, zouden we onderbouwde richtcijfers willen hebben om het inrichtingsplan bij te kunnen sturen.

Meer algemeen gesteld zijn we op zoek naar maatregelen die de hydrologie van de standplaats zo goed als mogelijk optimaliseren. Zijn er bijkomende maatregelen te bedenken die hieraan kunnen bijdragen? Zijn er aspecten van het inrichtingsplan die beter zouden aangepast worden om een optimalere controle van de waterstand te waarborgen?

Doel van de opdracht

Met dit ROK willen we de expertise van een hydroloog of een ingenieur in te huren om:

• Analyseren van het inrichtingsplan en doorlichting ervan in functie van de onderzoeksvraag;
• Regelmatig terugkoppelen met de opdrachtgever om voor rapportage en conclusies;
• Formuleren van voorstellen om het inrichtingsplan te optimaliseren.

PRAKTISCH

• Het voorgesteld tarief kan niet geïndexeerd, noch herzien worden tijdens de duur van de opdracht en/of verlenging, mits expliciete goedkeuring van de klant.
• Deze opdracht is verlengbaar met 3 x 1 jaar.
• Er dient aangeboden te worden met een all-in tarief. Er wordt geen extra kilometervergoeding voorzien.
• Deze job is hybride in te vullen over een periode van 40 dagen, verspreid over 4 maanden. De te werken dagen zijn onderling af te spreken in functie van de terugkoppelingsvergaderingen.
• De interviewmomenten (Teams) voor deze rol worden voorzien op 8/4/2026.